
La organización Accem atendió con el programa de acogida del Gobierno a 160 personas refugiadas en un año y más de la mitad consiguieron una integración total.
Los dos jóvenes de Mali acceden a contar su historia entre el cansancio y el desajuste horario de sus nuevos trabajos. Pero están contentos. «Ahora ya solo me veo de panadero», bromea Dembe Dúawara. Tiene 28 años, pero llegó a Allariz en diciembre del 2024 después de «un viaje muy difícil». Sirify Konte cumplió 22, pero arriesgó su vida con solo 20 para huir de su país. Primero estuvo en Mondariz y después fue trasladado a la localidad ourensana, hace casi dos años. La ruta que tuvieron que hacer para tocar tierra en España, en Canarias, es una de las más mortíferas del mundo. Las fuertes corrientes provocan que haya numerosas pateras que se pierden en el mar. La travesía es larga y peligrosa no solo cuando se está navegando sino cuando están en su país esperando a poder coger la precaria embarcación. Pese a todo, lograron dejas atrás una inestabilidad política extrema, que no ha mejorado. «La situación allí sigue siendo muy complicada», asegura Sirify tras dos años emigrado. Al menos, ambos relatan que pueden mantener un mínimo contacto con sus familias, aunque de manera muy intermitente: «Hablamos tres o cuatro días al mes». No saben si algún familiar más podrá escaparse o reunirse con ellos.

En todo este tiempo residieron en el albergue de Allariz junto a otros 58 jóvenes en su misma situación. Desde un primer momento vieron que el núcleo ourensano era «un lugar muy tranquilo» y con «buena gente». En el alojamiento temporal forjaron una comunidad. Decenas de chavales huyendo del mismo conflicto se centraron en formarse para iniciar una nueva vida mientras seguían disfrutando de su compañía y de muchos partidos de fútbol en la cancha del albergue. Además, coincidieron con el resto de huéspedes, algunos de campamentos de jóvenes, lo que favoreció la normalización e integración. «Estudiamos primero aquí y después hicimos una formación para nuestros trabajos», cuenta Sirify. De forma prioritaria estudiaron español y después se especializaron.
Dembe cambió totalmente de profesión. En su país era peluquero, pero aquí ahora trabaja en la Panadería Currás, para la que hizo una formación específica. Aunque parte de su horario laboral es de noche y son jornadas sacrificadas, está encantado con su nuevo puesto. Ya lleva unos meses en el negocio local y eso le ha permitido conseguir su propia vivienda de alquiler, a la que está a punto de mudarse. Precisamente, Accem hace de intermediario con las empresas de manera que ponen como requisito colaborar para facilitarles una casa a sus nuevos empleados. «Tenía ganas de tener mi espacio», asume el joven.
Sirify ya disfruta de él desde hace un tiempo, en un piso compartido con otros chavales que pasaron por el albergue. Pudo dar el paso porque trabaja en el restaurante O Pepiño como cocinero desde hace cinco meses. Dentro del programa del gobierno realizó dos cursos: uno de comercio y otro de almacén. Finalmente su cometido fueron los fogones del local del centro de Allariz. «Me gusta mucho», asume. Fuera del horario laboral, ambos relatan que se dedican simplemente a estar tranquilos y pasear con sus amigos por el pueblo. Aunque una de las trabajadoras de Accem apunta que Sirify también es un gran jugador de fútbol. «Bueno sí, me gusta jugar todos los días», confiesa él. De hecho, fue uno de los chavales que, en los primeros meses en Allariz, fue a un entrenamiento del Raio Alaricano. Dembe no está tanto en las canchas como descansando. «Al trabajar por la noche tengo que dedicar las mañanas a dormir», bromea. Los dos malienses aseguran que ya están más que asentados en Allariz y les gusta su nueva vida. «Ahora al fin está todo tranquilo», defiende Dembe. Eso no quita que echen de menos a su familia y el sol de Mali. «Aquí hace mucho frío», bromean.
Daniel Bóveda, responsable territorial de Accem en Galicia: «A man de obra é un fin utilitarista, son un capital humano moi valioso».

O programa de acollida estatal en Allariz para migrantes que chegaron dende Canarias comezou en setembro de 2024. Nun primeiro momento aloxáronse 25 mozos atendidos pola organización Provivienda. No mes de xaneiro, cambiou a xestión e Accem encargouse do aloxamento da localidade ourensá pasando a 60 prazas, ao mesmo tempo que o facía en Sanxenxo e en Mondariz. Daniel Bóveda é o responsable territorial da entidade en Galicia.
—Como se escolleron as localidades?
—Neste caso hai dúas opcións. En Mondariz foi o propio Ministerio quen tivo as negociacións co hotel e nós dabamos a cobertura social. A partir de xaneiro fomos nós quen intentamos ver aqueles aloxamentos que se adecuaban a unha acollida máis numerosa. Aínda que non é o modelo máis normalizado para una emerxencia humanitaria, si é unha resposta inmediata e áxil. Xurdiu entón a oportunidad de abrir en Allariz e foi todo a favor: tanto a cidadanía, como o Concello e a xestión propia do albergue. Creo que dimos unha resposta non só humanitaria senón profesional e cercana.
—Cantos rapaces foron atendidos en Allariz?
—Temos 60 prazas fixas. A ocupación pode variar dependendo de se a persoa consegue unha autonomía. A verdade é que Allariz foi un exemplo de que cando se quere se pode fixar poboación. Dende que estamos aquí pasaron polo dispositivo 160 persoas cunha estancia media de seis a nove meses. Máis da metade destas persoas tiveron itinerarios formativos que remataron na inserción nos sectores da construción, carpintería, nas viñas, granxas, agricultura, fontanería, panadería, hostalería, mozo de almacén... As empresas puideron ver unha oportunidade non só de man de obra, senón que vinculamos a forza de traballo coa vivenda. A día de hoxe podemos afirmar que moitas destas persoas non foron traballos puntuais senón que se asentaron en Allariz, Xinzo de Limia, Verín, O Carballiño ou na propia cidade de Ourense. A min gústame poñer non só o foco na man de obra, porque é un fin utilitarista, aquí hai historias de capital humano moi valioso. Non chegan e «hai que poñelo a traballar», senón que aportan, hai sinerxias super esperanzadoras. A veciñanza non deu unha resposta porque foran migrantes, senón porque son novos veciños.
—Como se traballa con eles?
—Hai un equipo multidisciplinar de 14 personas cunha cobertura 24 horas. Temos profesionais de diferentes ámbitos: dende aprendizaxe do idioma ata enfermeiros ou psicólogos. Faise unha intervención o máis individualizada posible, primeiro tratando a saúde por se algunha persoa ten estrés postraumático, hai que humanizar. Dende o social fanse os obradoiros prelaborais e intermediación empresarial. Se non sabemos o que precisa o mercado tampouco sabemos como ver as cualidades que poidan traer estes chavales. Outra cousa que hai que desmitificar é que nos seus países, a pesar de estar empobrecidos, algúns teñen formación e unha vida laboral previa. Despois axúdase a atopar vivenda, que aínda que é unha cuestión atravesada polo racismo, é un problema estrutural para toda a cidadanía. É algo positivo a destacar que o empresariado soubo ver a oportunidade de vincular oferta de traballo a polo menos facilitar unha vivenda. Se se fai unha intermediación é moito máis fácil que se van eles sós, aínda tendo moitas habilidades. Obviamente a lingua é unha ferramenta de inclusión. Nesta zona en concreto é necesario aprender o galego. Moitas veces culpan á poboación migrante de que se está a morrer o galego e é ao contrario, se ti pos a túa lingua en valor a xente que acaba de chegar tamén aprende a falala. E Allariz é un exemplo.
—O programa ten data de peche?
—Os programas van supeditados ao Ministerio de Inclusión e Migracións. A día de hoxe non temos previsto pechar, continuará. Pero bueno, iso sempre vai ser segundo a aposta que teña a política pública.
—Accem leva trinta anos traballando con migrantes, hai algo de diferente neste caso?
—Quizais agora o diferente é que a sociedade está a normalizar o conflicto bélico como unha resposta diplomática. Xa non se fala de paz, nós reivindicámola máis que nunca. Neste caso esta ruta é a máis perigosa e o ser humano aférrase a poder fuxir. Aínda por riba de que estas persoas teñen xa esa dificultade, cando chegan aquí non pode ser que non sexan recibidas por dereito. Ás veces véndese como solidariedade, que está ben, pero é un dereito a protección internacional. A diferencia que pode haber con outros tipo de conflictos é a empatía. Deshumanízase con siglas como menas e iso ten consecuencias nos corpos destas personas.

No hay comentarios:
Publicar un comentario